उत्तराखंड वनावरण एवं ISFR 2023
ISFR 2023 के प्रमुख राज्य-स्तरीय आंकड़े, जिलेवार वनावरण रैंकिंग, 2021–2023 परिवर्तन और कैनोपी घनत्व को एक क्रमबद्ध अध्ययन संरचना में पढ़ें।
01 भौगोलिक एवं आवरण आंकड़े
53,483कुल क्षेत्रफल (वर्ग किमी)
24,303वनावरण (45.44%)
1231.14वृक्षावरण (2.03%)
25,534.14कुल आवरण (≈47.47%)
मंडलवार वनावरण योगदान
- गढ़वाल मंडल
- 59.86%
- कुमाऊं मंडल
- 40.14%
02 आवरण में परिवर्तन (2021 बनाम 2023)
वृक्षावरण +230 वर्ग किमी2021 की तुलना में वृद्धि
वनावरण · आधिकारिक तकनीकी आंकड़ा −22.95 वर्ग किमीसैटेलाइट और मैपिंग सुधार के बाद
वनावरण · सीधी तुलना −1.3 वर्ग किमी2021 और 2023 का सीधा घटाव
03 जिलेवार वनावरण रैंकिंग
| तुलना का आधार | प्रथम | द्वितीय | तृतीय |
|---|---|---|---|
| सर्वाधिक क्षेत्रफल | पौड़ी गढ़वाल | उत्तरकाशी | नैनीताल |
| सर्वाधिक प्रतिशत | चंपावत 69.06% | नैनीताल 67.43% | पौड़ी गढ़वाल 63.07% |
| सबसे कम क्षेत्रफल | ऊधम सिंह नगर | हरिद्वार | रुद्रप्रयाग |
| सबसे कम प्रतिशत | ऊधम सिंह नगर | हरिद्वार | पिथौरागढ़ |
04 जिलेवार परिवर्तन (वृद्धि / कमी)
7कमी वाले जिलेवनावरण घटा
6वृद्धि वाले जिलेवनावरण बढ़ा
↓ कमी
वनावरण घटा
कमी की रैंकिंग
Aसीधी तुलना (2023 data - 2021 data)
- 1नैनीताल
- 2चमोली
Bआधिकारिक तकनीकी डेटा (Forest Report 2023)
- 1ऊधम सिंह नगर
- 2उत्तरकाशी
- 3चमोली
↑ वृद्धि
वनावरण बढ़ा
वृद्धि की रैंकिंग
Aसीधी तुलना (2023 data - 2021 data)
- 1टिहरी गढ़वाल≈158 वर्ग किमी
- 2ऊधम सिंह नगर
Bआधिकारिक तकनीकी डेटा (Forest Report 2023)
- 1टिहरी गढ़वाल8.87 वर्ग किमी
- 2देहरादून4.67 वर्ग किमी
- 3अल्मोड़ा4.09 वर्ग किमी
05 कैनोपी घनत्व वर्गीकरण
| श्रेणी | घनत्व | राज्य क्षेत्रफल | प्रथम जिला | द्वितीय जिला |
|---|---|---|---|---|
| VDFअत्यधिक सघन वन | >70% | ≈9.85% | नैनीताल | देहरादून |
| MDFमध्यम सघन वन | 40%–70% | ≈23.40% | पौड़ी गढ़वाल | उत्तरकाशी |
| OFखुले वन | 10%–40% | ≈12.19% | पौड़ी गढ़वाल | टिहरी गढ़वाल |
| Scrubझाड़ियाँ | <10% | ≈0.77% | टिहरी गढ़वाल | पौड़ी गढ़वाल |